نيكى از مجتهد بزرگ سيد حسن اشكورى كه سمت حاكم شرع را داشته است ، موجود است . آنچه اذهان عمومى از رؤساى عدليه استان گيلان به ياد دارد و سوابق آنها موجود است به شرح ذيل مىباشد . 1 - ابراهيم فخرائى 1324 2 - رحمان‌زاده 1326 3 - سيد كاظم نوربخش از سال 1332 لغايت 1345 4 - دكتر . . . صفوى 5 - . . . شيخ الاسلامى 6 - ضياء الدين امير خليلى 7 - يد الله قانع ، سالهاى 49 - 50 و 51 8 - فريور محسنى ، سالهاى 52 - 53 - 54 - نيمهء 55 9 - منصور فرهمند ، نيمهء دوم 55 تا 22 بهمن 57 10 - امير هوشنگ فتوح ، ارديبهشت 58 تا شهريور 58 11 - سيد جلال بتولى ، از شهريور 58 تا دى 59 12 - سيد جعفر موسوى ، بهمن 59 تا ارديبهشت 64 13 - سيد احمد قتيلزاد ، از تير 64 تا شهريور 71 14 - عبد الخالق شجاعىتبار ، از شهريور 71 تا مهر 72 تشكيلات قضائى رشت تشكيلات قضائى رشت مركب از دادسرا و دادگاههاست و دادگاهها به حقوقى و كيفرى تقسيم مىشوند . دادگاههاى حقوقى به حقوقى 1 و 2 منقسم است . 4 شعبه دادگاه حقوقى درجهء 2 به شماره‌هاى 4 ، 5 ، 15 و 17 مشغول رسيدگى به پرونده‌ها مىباشند . دادگاههاى حقوقى 1 ، داراى 3 شعبهء 1 و 2 و 3 مىباشند كه به پرونده‌هاى حقوقى در حدود صلاحيت خود رسيدگى مىنمايند . 2 شعبهء دادگاه مدنى خاص به شماره‌هاى 6 و 7 كه صلاحيت رسيدگى به اختلافات خانوادگى از قبيل دعاوى راجع به نكاح و طلاق و فسخ نكاح و مهر و نفقهء زوجه و ساير اشخاص واجب النفقه و حضانت فرزندان و دعاوى راجع به نسب و وصيت و وقف و ثلث و حبس و توليت و وصايت و نصب قيم و ناظر و ضمّ امين و عزل آنها را دارد در مركز استان مشغول به كار مىباشند . در سالهاى اخير دعاوى مربوط به جهيزيه در صلاحيت دادگاههاى حقوقى قرار گرفت ، ولى مجددا اين صلاحيت به دادگاه مدنى خاص اعاده شد . غير از شعب حقوقى و مدنى خاص 9 گانه ، شعب كيفرى دادگسترى رشت به قرار ذيل است : شعبهء 8 دادگاه كيفرى 1 شعبهء 9 دادگاه كيفرى 1 شعبهء 10 دادگاه كيفرى 1 شعبهء 16 دادگاه كيفرى 1 شعب دادگاههاى كيفرى 2 رشت عبارتند از : شعبهء 11 - شعبهء 12 - شعبهء 13 - شعبهء 14 - شعبهء 17 . كليهء قضات و دادرسان دادگاههاى حقوقى درجهء 1 و 2 از فارغ التحصيلان دانشكدهء حقوق هستند . تشكيلات دادگسترى شهرستانها و بخشهاى تابعهء استان گيلان در حال حاضر به شرح ذيل است : شهرستان لاهيجان به رياست غلامعلى آقاجانى اداره مىشود و تشكيلات آن عبارتست از يك شعبهء دادگاه حقوقى درجهء 1 ، يك شعبهء دادگاه حقوقى درجهء 2 ، دو شعبهء دادگاه كيفرى 2 و يك شعبهء دادگاه مدنى خاص . تشكيلات دادسرا عبارتست از : دادستان ، 2 شعبهء بازپرسى و 3 شعبهء داديارى . شهرستان لنگرود به رياست قدرت رضائى با يك شعبهء دادگاه حقوقى 1 به اضافهء 1 دادرس كه به كار پرونده‌هاى حقوقى 2 هم رسيدگى مىنمايد . اين دادگاه علاوه‌بر رسيدگى به دعاوى حقوقى به دعاوى مدنى خاص هم رسيدگى مىكند . در مجاورت دادگاههاى حقوقى 1 ، يك شعبهء دادگاه كيفرى درجهء 2 وجود دارد كه پرونده‌ها از طريق 3 شعبهء داديارى و 2 شعبهء بازپرسى تحت نظارت دادستان عمومى به دادگاه كيفرى ارجاع مىشود و مورد رسيدگى دادگاه كيفرى درجهء 2 قرار مىگيرد . شهرستان رودسر به رياست محمد رضا آشكاران اداره مىشود و سازمان آن عبارتست از يك شعبهء حقوقى درجهء 1 و يك شعبهء حقوقى درجهء 2 كه شعبهء حقوقى 1 غير از رياست دادگسترى كه رياست دادگاه مذكور را هم به عهده دارد داراى 1 دادرس ديگر مىباشد . به علاوه دادگاه حقوقى درجهء 1 به دعاوى مدنى خاص هم رسيدگى مىكند . تشكيلات دادسراى عمومى دادگسترى رودسر از دادستان و 1 شعبهء بازپرسى و 3 شعبهء داديارى تشكيل شده است . نظر به اين‌كه در مشرق گيلان بخشهائى از شهرستانهاى لاهيجان و لنگرود و رودسر و آستانهء اشرفيه از قبيل بندر حسن كياده ( كياشهر ) و املش و كلاچاى و رحيم‌آباد و چابكسر استعداد تأسيس دادگاه مستقل را دارند انتظار مىرود كه در آينده داراى تشكيلات قضائى شوند . دادگاه حقوقى مستقل بخش سياهكل داراى قاضى است . دادگسترى شهرستان آستانهء اشرفيه از يك شعبهء حقوقى 1 تحت نظر رياست دادگسترى به نام سيد كاظم حسينى ديوشلى و 1 دادرس اداره مىشود به علاوه به دعاوى مدنى خاص و دعاوى در صلاحيت دادگاه حقوقى 2 رسيدگى مىنمايد . يك شعبه دادگاه كيفرى 2 وجود دارد كه بعد از تشكيل و تكميل و ارجاع پرونده‌هاى كيفرى از سوى 3 شعبهء داديارى و 1 شعبهء بازپرسى به دادرسى مىپردازد . تشكيلات قضائى غرب گيلان يعنى شهرهاى فومن و صومعه‌سرا و ماسال به شرح ذيل است : در فومن دادگاه حقوقى 1 به رياست نورى علاوه‌بر رسيدگى به دعاوى دادگاه حقوقى 1 به دعاوى دادگاه حقوقى 2 و دعاوى مربوط به دادگاه مدنى خاص نيز رسيدگى مىنمايد . يك شعبهء كيفرى درجهء 2 رسيدگى به پرونده‌هاى ارجاعى دادسراى فومن را كه از دادستان و 1 بازپرس و 3 شعبهء داديارى تشكيل يافته است انجام مىدهد ، بدين‌معنى كه اتهامات افراد در حدى كه در صلاحيت دادگاه كيفرى 2 مىباشد در آنجا رسيدگى مىشود . سازمان قضائى شهرستان صومعه‌سرا داراى يك شعبهء دادگاه حقوقى درجهء 1 است كه علاوه‌بر رسيدگى به دعاوى در صلاحيت خود به دعاوى دادگاه حقوقى درجهء 2 و جرائم دادگاه كيفرى 2 و دعاوى مدنى خاص هم